Foto: Provincie Oost-Vlaanderen

 Biodiversiteit  Exoten(bestrijding) 

In onze natuur duiken steeds meer uitheemse soorten of 'exoten' op. Dat zijn planten of dieren die hier normaal niet thuishoren maar door allerlei oorzaken wel bij ons terechtkomen. Sommige worden gedumpt, andere ontsnappen, nog andere worden aangevoerd door het steeds drukkere internationale transport.

Niet alle exoten vormen een probleem. Voor de meeste is het bij ons te koud of te warm, is er onvoldoende geschikt voedsel, enz. Van de uitheemse soorten die hier wel goed aarden, vestigen sommige zich in onze natuur zonder voor problemen te zorgen. Een aantal soorten kent echter een enorme uitbreiding door afwezigheid van natuurlijke vijanden of parasieten: ze worden 'invasief'. Dat betekent dat ze een bedreiging vormen voor de inheemse biodiversiteit, de economie en/of de volksgezondheid (uit de folder 'Biodiversiteit in België - De opmars van exoten' van de federale overheidsdienst volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu).

Enkele voorbeelden van invasieve soorten in Vlaanderen:

Roodwangschildpad (herkomst: Noord-Amerika), Veelkleurig Aziatisch Lieveheersbeestje (herkomst: Azië), Reuzenbereklauw (herkomst: Azië), Amerikaanse vogelkers (herkomst: Noord-Amerika), Grote Waternavel (herkomst: Noord-Amerika), Stierkikker (herkomst: Noord-Amerika)

  • Roodwangschildpad

    slideshows/exotenbestrijding/1.jpg

    Foto: Ridderkerk

  • Veelkleurig Aziatisch Lieveheersbeestje

    slideshows/exotenbestrijding/3.jpg

    Foto: Michel Vuylsteke

  • Reuzenbereklauw

    slideshows/exotenbestrijding/2.jpg

    Foto: KU Leuven - Kortrijk

  • Amerikaanse vogelkers

    slideshows/exotenbestrijding/4.jpg

    Foto: Adrie van Heerden

  • Grote waternavel

    slideshows/exotenbestrijding/5.jpg

    Foto: Provincie Oost-Vlaanderen

  • Stierkikker

    slideshows/exotenbestrijding/6.jpg

    Foto: Robert Jooris

Meer informatie over exoten vind je hier (de folder 'De opmars van exoten' downloaden of bestellen).

Het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen neemt het initiatief om samen met de lokale waterloopbeheerders de waterplanten te bestrijden die als exoot bekend staan.

Het gaat dan voornamelijk over de grote waternavel, het parelvederkruid en de waterteunisbloem. Meer info en digitale brochures over wat de provincie doet en wat je zelf kan doen (of beter niet doet) vind je hier terug.

Kalkense meersen

In onze regio doet de provincie in samenwerking met natuurpunt en de lokale waterloopbeheerders aan bestrijding van de grote waternavel, parelvederkruid en de waterteunisbloem in de Kalkense meersen. In het hele gebied werden de exoten, waar nodig, machinaal geruimd (2008). De provincie ondersteunt en staat erop dat er een zeer nauwkeurige handmatige nazorg wordt uitgevoerd gedurende minstens 3 jaar. Deze nazorg houdt in dat de, eens besmette locaties, zeer regelmatig worden bezocht en met de hand terug vrijgemaakt worden van deze exoten. Het doel is de volledige uitroeiing van deze exoten. VMM heeft een eigen exotenprogramma voor de Kalkense Vaart (1e categorie).

De grote waternavel is in ons land ingevoerd als vijverplant en vervolgens via tuincentra verspreid. De verkoop en het bezit van de plant is al enkele jaren verboden omdat de plant grote problemen veroorzaakt. Hij breidt zich enorm snel uit, ieder stukje van de plant dat losraakt en wat verder terecht komt, schiet wortel. Binnen de kortste tijd kan de plant het hele wateroppervlak bedekken. Dat heeft tot gevolg dat de plant de doorstroming van water ernstig belemmert zodat er een zuurstofgebrek ontstaat in het water. Andere planten worden verdrongen en het natuurlijke evenwicht wordt verstoord.

Hetzelfde geldt voor de waterteunisbloem. Ook deze plant uit Zuid-Amerika kan explosief groeien. Waterteunisbloemen vormen drijvende uitlopers met lepelvormige blaadjes, die vanaf de oever vele meters per jaar het water in groeien. De stengels kunnen een meter hoog worden.

Wie wil meehelpen met de bestrijding van deze pestsoorten in de Kalkense Meersen kan een seintje geven aan conservator Kristin Van de Velde (zie Contact).

Zie ook:

Biodiversiteit Charters voor biodiversiteit
Biodiversiteit Kelders voor vleermuizen
Biodiversiteit Vogeltrektellingen