Foto: Marc Van Den Bril

 Natuurgebieden  Kalkense Meersen  Natuur 

De Kalkense Meersen... natuur om te koesteren!

Tussen de dorpskernen van Kalken, Overmere, Uitbergen, Schellebelle en Wetteren ligt een uitgestrekt meersengebied met een zeer rijke natuur.

Met 800 hectare aaneengesloten, vochtig grasland, vormen de Kalkense Meersen één van de grootste overblijfselen van de Scheldemeersen. Meersen zijn laaggelegen, vochtige graslanden in de overstromingsvlakte van een rivier, vaak zijn ze doorsneden met sloten en grachten. In de buurt van de dorpskernen zijn de weilanden afgebakend met knotwilgen, die het natuurgebied een eerder kleinschalig uitzicht geven. Ruimte, water, groen en rust vormen de belangrijkste troeven.

  • slideshows/kalkensemeersen_natuur/1.jpg

    Foto: Anne-Marie Oosterlinck

  • slideshows/kalkensemeersen_natuur/2.jpg

    Foto: Peter Claus

  • slideshows/kalkensemeersen_natuur/3.jpg

    Foto: Marc Van Den Bril

  • slideshows/kalkensemeersen_natuur/4.jpg

    Foto: Antoon Blondeel

  • slideshows/kalkensemeersen_natuur/5.jpg

    Foto: Antoon Blondeel

De Kalkense Meersen hebben hun natuurlijke rijkdom te danken aan de Schelde die het gebied sinds mensenheugenis beïnvloedt. Maar die rijke natuur wordt bedreigd. Vele jaren geleden werd op de Kalkenvaart een pompgemaal ingeplant. Deze krachtige pompen houden het waterpeil in de meersen kunstmatig laag. Zoals op vele andere plaatsen kwam daarmee een einde aan hun eeuwenoude functie als waterbergingsgebied. Hierdoor verloren de Kalkense Meersen veel van hun aantrekkelijkheid voor de typische vochtminnende planten en dieren van de meersen.

Om de natuurrijkdom van de Kalkense Meersen te behouden, bouwt Natuurpunt hier sinds 1990 een natuurreservaat uit. In 2005 had de vereniging al meer dan 110 hectare verworven - met steun van WWF en de Europese Unie. Dat het gebied meer dan het beschermen waard is, bewijst de officiële erkenning als natuurreservaat door de Vlaamse regering in maart 1996.

De aangekochte gronden worden veelal beheerd in samenwerking met de plaatselijke landbouwers. Waar mogelijk wordt het waterpeil opnieuw verhoogd. Het maaien van de hooilanden gebeurt pas vanaf 15 juni. Door deze late maaidatum kunnen de bloemplanten zaad vormen en hebben de weidevogels de tijd gehad om hun jongen groot te brengen. Ondermeer door deze maatregelen kan de vroegere natuurrijkdom in het gebied zich herstellen.

De Kalkense Meersen zitten vol leven en kleur

Foto: Didier van Brussel

In de bloemrijke hooilanden komen Dotterbloem, Pinksterbloem, Grote en Kleine ratelaar, Waterbies, Echte koekoeksbloem, Moerasspirea, Wilde bertram en Holpijp veelvuldig voor.

Het zandige rivierduin wordt gekenmerkt door een schrale vegetatie met o.a. Vlasbekje, Schapenzuring, Vogelpootje, Kromhals, Jacobskruiskruid... Op dit rivierduin startte dan ook een begrazingsproject met de zachtaardige Gallowayrunderen om de ontwikkeling van deze vegetatie alle kansen te geven.

Elk hoekje van de meersen heeft zijn eigen bewoners. De ondiepe sloten en waterpartijen geven nestgelegenheid aan allerlei watervogels, zoals de Slobeend en de zeldzame Zomertaling.

Amfibieën zoals Gewone pad, Bruine kikker, Groene kikker en Kleine watersalamander komen er zich voortplanten. Diverse soorten vissen vinden hier hun gading: Snoek, Paling, Rietvoorn, Bittervoorn, Kleine modderkruiper, om maar de voornaamste te noemen.

In de rietkragen kan je de fiere blauwborst aantreffen of het drukke lied van de Rietzanger horen. In de bloemrijke hooilanden broeden Rietgors, Roodborsttapuit en sinds kort is zelfs het bedreigde Paapje teruggekeerd. De Gekraagde roodstaart en de Steenuil voelen zich thuis in de talrijke knotwilgen.

In de open graslanden tref je weidevogels aan. Het paradepaardje van de meersen is ongetwijfelde de grutto. Zowat 30 koppels van deze sierlijke steltloper brengen jaarlijks hun jongen groot in de Kalkense Meersen. Het totaal aantal broedparen van de Grutto in Vlaanderen wordt geschat op slechts een duizendtal. Overtuigd dat de Kalkense Meersen als broedbiotoop bescherming verdienen?

Een leuk artikel over de Kalkense Meersen stond begin 2006 in Snep!, het tijdschrift van Natuurpunt Gent: lees het hier!

Met jouw steun kan het natuurgebied verder groeien! Giften voor het aankoopproject in de Kalkense Meersen en voor de Bergenmeersen kun je kwijt op rekeningnummer IBAN BE56 2930 2120 7588 BIC GEBABEBB, met vermelding Kalkense Meersen (projectnummer 6619) of Bergenmeersen (projectnummer 6692). Voor giften vanaf 40 euro ontvang je een fiscaal attest.

Zie ook:

Natuurgebieden Kalkense Meersen Wandelen en fietsen
Natuurgebieden Kalkense Meersen Waarnemingen